| Open brief van de erfgoedgemeenschap rond Eperon d’Or Aan het College van Burgemeester en Schepenen van Izegem Izegem, 22 september 2025 Geachte burgemeester en leden van het Schepencollege We herinneren ons een slogan van een studentenprotestactie “Tegen de 10.000” van vele jaren geleden: “wij zijn niet kwaad, wij zijn woest!” We denken dat deze slogan heel goed de gevoelens vertolkt van al wie het museum Eperon d’Or genegen is. We zijn woest: het stopzetten van Eperon d’Or zou een onherroepelijk verlies betekenen voor Izegem! Hoe kan een stadsbestuur, dat zegt ten dienste te staan van de stad en zijn inwoners, een museum liquideren dat de schoen- en borstelroots van de stad koestert en bestudeert? Een museum dat dit verhaal en deze kennis wil doorgeven aan alle lagen van de bevolking met heel wat creativiteit en niet aflatende inzet. Deze beslissing wordt dan in de communicatie bovendien verkocht als zijnde in dienst van de stad en zijn inwoners. Niemand kan het ontkennen: het museum zet Izegem op de kaart en is net één van de grootste troeven van de stad! Alle ondergetekenden en de verenigingen die ze vertegenwoordigen zijn ervan overtuigd dat de beslissing om de museale werking van Eperon d’Or stop te zetten niet alleen het hart van onze stad raakt, maar ook onomkeerbare schade berokkent aan ons cultureel erfgoed en onze identiteit. We zetten het belang van de museale werking toch even op een rij. 1. Cultureel erfgoed en identiteit Eperon d’Or is gehuisvest in een uniek art-deco-gebouw uit de jaren 1930, dat met veel zorg en publieke middelen werd gerestaureerd. Het museum bewaart en ontsluit de schoen- en borstelcollecties, een verhaal dat intrinsiek verbonden is met Izegem als pekkersstad. Het verdwijnen van deze museale werking betekent dat een wezenlijk deel van onze lokale geschiedenis uit het publieke geheugen dreigt te verdwijnen. Wat betekent dan nog het leuke beeldje de ‘Pekker’ die als mascotte van de Izegemnaar wordt gebruikt? 2. Educatieve en maatschappelijke rol Eperon d’Or is méér dan een museum. Het is een creatieve hotspot waar duurzaamheid en design centraal staan, waar onze families met vrienden en kennissen terecht kunnen voor interactieve belevingen en waar onze (én andere) scholen een tastbare link vinden met lokale en nationale geschiedenis. Het wegvallen van deze werking zou een aderlating betekenen voor het culturele en educatieve aanbod in stad en regio. 3. Toeristische aantrekkingskracht en economische return Het museum vormt samen met het nabijgelegen Museum voor Stoom en Stroom en met het Bierkasteel een toeristisch trio dat bezoekers naar Izegem trekt. Deze bezoekers brengen niet enkel tijd door in het museum, maar consumeren ook in de lokale horeca en winkels. De culturele investering genereert dus een economische return die niet louter in cijfers van het museum zelf kan uitgedrukt worden. Wat zal de stadsmarketeer die u wil aanwerven, nog te verkopen hebben? 4. Werkgelegenheid en expertise Het ontslag van zeven personeelsleden betekent een verlies aan expertise die in de loop der jaren zorgvuldig werd opgebouwd. Zij zijn niet alleen werknemers, maar ook culturele ambassadeurs van onze stad. Zonder de enthousiaste en vakkundige inzet van professionelen wordt deze prachtige erfgoedcollectie een dode collectie … De Izegemnaar krijgt dus Eperon d’Or, zijn levend en actief museum, niet terug! Niet alleen de personeelsleden staan in de kou, ook de vele tientallen vrijwilligers die steeds het beste van zichzelf geven: de stadsgidsen, de stoomvrienden, de machinevrienden en de mensen die achter de schermen allerlei opdrachten vervullen. Met hen gaat eveneens een schat aan expertise en ervaring verloren. Vergeten we ook de wederzijdse uitwisseling van kennis met de onderzoekers van Ten Mandere niet, een synergie waarvan beide partijen beter worden. 5. Financiële nuance Het genoemde jaarlijkse tekort van 650.000 euro verdient een grondige analyse. Over dit cijfer werd nog nooit gecommuniceerd met het museumteam! Waar komt dit ineens vandaan? Afbetaling van een lening, onderhoud van het gebouw blijven bestaan ook als het museum sluit en het gebouw een andere inhoud zou krijgen. Kan de verwerking van de kosten van het museum in Agiz herbekeken worden, eerder dan het museum onmiddellijk te sluiten? Kunnen nieuwe financiële bronnen gezocht worden zoals een cafetaria bij het museum? Een vzw oprichten die andere subsidiekanalen kan aanboren dan een gemeentelijke overheid? Bij veel musea en culturele instellingen zijn werkingssubsidies noodzakelijk om hun maatschappelijke meerwaarde mogelijk te maken. Cultuur moet niet uitsluitend in termen van winst en verlies bekeken worden, maar in termen van maatschappelijke baten, erfgoedbewaring en identiteitsbehoud. 6. Eerlijke en duidelijke communicatie Iedereen verwacht van zijn bestuur, dat werkt in opdracht van zijn burgers, een duidelijke en realistische communicatie naar zijn burgers, zijn belanghebbenden en de pers. Mogen wij dit ook verwachten van het Izegems bestuur? Besluit Nogmaals: het stopzetten van Eperon d’Or zou een onherroepelijk verlies betekenen voor Izegem. In plaats van afbouw, is het niet veel beter om in te zetten op vernieuwing, publieksverbreding en samenwerkingen met scholen, toeristische partners en creatieve sectoren? Wij roepen dan ook met aandrang op om dit besluit te herzien en samen te zoeken naar duurzame oplossingen die het museum niet enkel in stand houden, maar verder laten groeien. Dit alles ten bate van stad en inwoners! Gidsenkring Machinevrienden Museumvrijwilligers Stoomvrienden Ten Mandere Vrienden Izegemse Musea |
